کورد، کوردی، کوردستان، مێژوو، زمان، گۆتار و ڤیدیۆ

ئەبو حەنیفە دینەوەری: پێش ١٠٠٠ ساڵ مێژووی کوردستان و ١٦ کتێبی زانستی نوسیە

وێنەی ئەبو حەنیفە دینەوەری

ئەبو حەنیفە دینەوەری زانیار و فەیلەسۆفی ()ە. پێش ١٠٠٠ ساڵ مێژووی کورد و نوسییە و نەخشەی کوردستان چاککردییە. لە بواری زانست دا ١٦ کتێبەکانی (پەرتوک) جییاواز و سەرکەوتو نوسییە. لە گەڵ ناسنامەی کورد و ئاری، زانایەککی (موسولمان)ە. (نوسەر: بەدەل بۆسەلی)

زمانی کوردی

چونکە لە سەردەمی ئەبو حەنیفە دینەوەری دا زمانی زانستی عەرەبی بوو، کتێبەکانی خۆی بە عەرەبی نوسییە. بەڵام زۆر گرنگی بە زمان، چاند و مێژوی کوردی دایە.

لە دایکبوون و ژین

ئەبو حەنیفە دینەوەری سالی ٨٢٨ لە دینەوەر لە دایک بوویە. دینەوەر سەر بە شاری (كرماشان)ە کە لە رۆژهەلاتی کوردستانە. سالی ٨٩٦ کۆچی دوای کردووە.

میهرداد ر. ئیزەدی

لە زانکۆی هاروارد (ئەمریکی) پرۆفەسیۆر دکتۆر میهرداد ر. ئیزەدی دەربارەی دینەوەری دا دەڵێت: (لە دا ژیرترین و زیرەکترین کوردە. لە ناو کۆماڵی ئیسلام دا باشترین زانایە).

زانست و دینەوەری

گرنگترین تایبەتمەندی دینەوەری ئەوەیە کە لە لایەنی زانستی دا فرەچەشن بووە. لە ئەم سەردەمە کە ئێمە تێدە دەژین، بەرهەمەکەی سەرچاوەی گرنگن.

( )

پەرتوکی دینەوەری بە ناوی ڕەچەڵەکەکانی کورد (انساب الاکراد) زۆر گرنگە.

دەولەتەکانی ئیسلامی و دینەوەری

لە بەر ئەوەی کەسایەتییێکی کوردپەرەروەر بوو، دەسەڵات و دەولەتەکانی ئیسلامی گرنگی بە پەرتوک و خەباتەکەی نەدا و هەوڵیان دەدا لە ناویی ببەن.

هەروەها لە پەرتوکی فلۆرا دا ( کتاب‌النبات) کە باسی زانستی بۆتانیک، گیا و روەکان دەکات، ناوی گوڵ، چوچەک و روەکان بە زمانی کوردی نوسییە. ئەم هەلوێست و نێزیکبوونی دینەوەری ل گۆڕەی سەردەمەکەی زۆر سەرنجراکێشە. (بەدەل بۆسەلی، https://bedelboseli.com

کتێب (پەرتوک) و نوسراوەکانی

  • کتاب تفسیرالقران
  • کتاب‌الانواء
  • کتاب‌ انساب الاکراد
  • کتاب اصلاح‌المنطق
  • کتاب لحن‌العامه
  • کتاب‌الفصحا
  • کتاب حساب‌الدور والوصایا
  • کتاب‌الزیج
  • کتاب‌النبات
  • کتاب‌الجبر والمقابله
  • کتاب جواهرالعلم
  • کتاب‌الرد علی رصدالاصبهانی
  • کتاب‌الشعر و الشعراء
  • کتاب‌التاریخ
  • کتاب اخبارالطوال
  • کتاب فی‌حساب‌الخطائین
  • کتاب‌البلدان
  • کتاب‌القبلة والزوال
  • کتاب‌البحث فی‌حساب‌الهند
  • کتاب‌الجمع والتفریق
  • کتاب نوادرالجبر

Leave A Reply

Your email address will not be published.